Własna talia to projekt, który kusi zarówno twórców gier planszowych, jak i firmy szukające oryginalnych gadżetów, organizatorów wydarzeń czy nauczycieli budujących pomoce dydaktyczne. Pozornie wystarczy dobry projekt graficzny, ale o tym, czy karty będą się przyjemnie tasować, nie będą się wyginać i zachowają kolory, decyduje seria drobnych wyborów produkcyjnych. Dotyczą one papieru lub kartonu, techniki druku, wymiarów, wykończenia i sposobu przygotowania plików. Poniższy tekst prowadzi przez cały proces krok po kroku: od materiałów, przez metody druku i formaty, po przygotowanie grafiki oraz dodatkowe uszlachetnienia. Dzięki temu łatwiej ocenić, jakich parametrów szukać i o co zapytać drukarnię, zanim powstanie pierwszy egzemplarz.
Z czego wykonuje się karty do gry i jak wpływa to na ich jakość
Podstawą każdej talii jest karton, a jego dobór wpływa na sztywność, grubość i odczucia podczas gry. W przypadku, gdy mowa o produkcji talii, czyli drukowanie kart do gry, stosuje się zwykle kartony powlekane o gramaturze liczonej w setkach gramów na metr kwadratowy. Lżejsze są elastyczne i łatwo się tasują, cięższe lepiej trzymają kształt, ale mogą być sztywne w dłoni. Ważna jest też struktura: gładka powierzchnia daje intensywne kolory, a delikatnie fakturowana, na przykład lniana, poprawia chwyt i ogranicza ślizganie się kart po stole.
W profesjonalnych taliach spotyka się karton wielowarstwowy z warstwą nieprzezroczystą w środku. Chroni ona przed prześwitywaniem, co ma znaczenie w grach, w których rewers nie może zdradzać zawartości awersu. Do talii o intensywnym użytkowaniu bywają wybierane także karty z tworzywa sztucznego, odporne na wilgoć i zagięcia, choć mają inny charakter niż papierowe.
Techniki druku stosowane przy produkcji talii
Dwie najczęstsze metody to druk offsetowy i cyfrowy. Offset sprawdza się przy większych nakładach: arkusze drukuje się w technice CMYK, a przy wymagających kolorach dodaje się farby dodatkowe, na przykład metaliczne. Koszt przygotowania form jest wyższy, lecz cena pojedynczej talii maleje wraz z nakładem.
Druk cyfrowy lepiej pasuje do małych serii, prototypów i talii personalizowanych. Pozwala zamówić kilka egzemplarzy do testów, poprawić projekt i dopiero potem zdecydować o większej produkcji. Różnice w odwzorowaniu barw są dziś niewielkie, ale przy skomplikowanych gradientach warto poprosić o wydruk próbny.
Formaty, zaokrąglenia rogów i układ talii
Najpopularniejszy format to tzw. pokerowy, zbliżony do klasycznych kart do gry, oraz nieco węższy format brydżowy. Obok nich funkcjonują karty miniaturowe, duże karty do gier fabularnych, tarota i formaty nietypowe, na przykład kwadratowe. Wymiary dobiera się do sposobu gry: czy karty leżą na stole, czy są trzymane w ręce w dużej liczbie.
Rogi zwykle się zaokrągla, bo zmniejsza to ich zaginanie i zużycie, a talia lepiej leży w dłoni. Można też wybrać rogi proste, co daje bardziej graficzny, nowoczesny wygląd. Liczba kart w talii zależy od konstrukcji arkusza drukarskiego, dlatego przy projektowaniu dobrze trzymać się wielokrotności, które nie generują odpadu. Układ obejmuje także rewers: jeden wspólny dla całej talii lub różne dla poszczególnych typów kart.
Przygotowanie projektu graficznego do druku krok po kroku
Dobrze przygotowany plik skraca realizację i zapobiega rozczarowaniom. Najczęściej obowiązują następujące zasady:
-
praca w trybie kolorów CMYK, bo kolory RGB z ekranu mogą po wydruku wyglądać inaczej,
-
rozdzielczość grafik rastrowych co najmniej 300 dpi w docelowej wielkości,
-
spady, czyli dodatkowe tło wychodzące poza linię cięcia, zwykle kilka milimetrów,
-
margines bezpieczny, w którym mieszczą się teksty i ważne elementy,
-
teksty zamienione na krzywe lub osadzone czcionki, aby nic nie zmieniło się w pliku,
-
osobne pliki lub strony dla awersów i rewersu, w zgodnej kolejności.
Przy większej talii przydaje się szablon, w którym każda karta ma ten sam układ ramek, a treści są podstawiane z tabeli. Ułatwia to korektę i zapewnia spójność. Przed zleceniem całego nakładu opłaca się sprawdzić pliki w podglądzie i zamówić próbny egzemplarz, bo literówka na jednej karcie bywa widoczna dopiero na papierze.
Wykończenie kart i pudełka, czyli lakier, folia i pakowanie
Wykończenie decyduje o trwałości i odbiorze talii. Folia matowa daje elegancki, stonowany wygląd i ogranicza odciski palców, a błyszcząca podbija nasycenie kolorów. Lakier, także selektywny, może wyróżnić wybrane elementy, na przykład ilustrację lub logo. Najczęściej stosowane jest powłokowe lakierowanie całych kart, które chroni je przed ścieraniem podczas tasowania.
Równie ważne jest opakowanie. Najprostsze jest pudełko składane z kartonu, dopasowane do wymiarów talii, często z oknem lub wykrojem na kciuk. Do większych zestawów wybiera się pudełka sztywne, z wkładką porządkującą karty, a do prezentów metalowe puszki. Talie można też pakować w folię termokurczliwą, co zabezpiecza je w transporcie i dodatkowo podkreśla wrażenie fabrycznego wykonania.
